سرطان و حفظ باروری

زنان و مردان زیادی هستند که در سن باروری بوده و از سرطان رنج می‌برند. درمان سرطان می‌تواند به نوعی با آسیب به سلول‌های جنسی (تخمک و اسپرم) منجر به کاهش و یا از بین رفتن باروری شود. احتمال آسیب‌های وارده به سیستم تولید مثل بستگی به سن و جنسیت بیمار و همچنین مدت زمان دوره درمان دارد. بیشترین آسیب جدی از طریق رادیوتراپی و به تخمدان‌ها و بیضه‌ها وارد می‌شود. اگر چه تولید اسپرم می‌تواند پس از اتمام دوره درمانی بازگشت داشته باشد ولی در مورد تخمک، این قضیه صادق نیست. از دست رفتن تخمک‌ها به صورت دائمی بوده و منجر به یائسگی زود هنگام خواهد شد. هر چه سن زن در زمان دوره درمانی پایین‌تر باشد، احتمال بروز یائسگی در آن کمتر است. در موارد وجود سرطان، هدف درمان سرطان است حتی اگر منجر به ناباروری شود. با این وجود راه کارهایی وجود دارد که بتوان قبل و یا بعد از اتمام دوره درمانی سرطان، باروری را حفظ نمود.
حفظ باروری قبل از درمان سرطان
مردان: قبل از شروع دوره درمان سرطان (رادیوتراپی یا شیمی درمانی) می‌توان نمونه سمن مرد را که حاوی اسپرم است در آزمایشگاه IVF منجمد نمود. این اسپرم‌های منجمد شده را می‌توان به مدت نامحدود در ازت مایع نگهداری کرد و پس از اتمام دوره درمان و اطمینان از برطرف شدن سرطان، اقدام به استفاده از آن برای بارداری نمود، چرا که در اکثر مواقع پس از اتمام دوره درمانی سرطان احتمال عدم وجود اسپرم در مایع سمن وجود دارد. با توجه به تعداد و تحرک اسپرم‌ها پس از ذوب شدن، در مورد چگونگی روش درمان (IUI، IVF و یا ICSI) تصمیم‌گیری لازم به عمل خواهد آمد.
زنان: اگر زمان و شرایط بیماری زن اجازه دهد، تحت تحریک تخمک‌گذاری قرار گرفته و تخمک‌های حاصل به روش ویتریفیکیشن منجمد شده و در آزمایشگاه IVF در ازت مایع نگهداری می‌شوند. تخمک‌های منجمد شده به مدت نامحدودی قابل نگهداری می‌باشند. در غیر این صورت اگر رادیوتراپی در محدوده لگن باشد، قبل از شروع درمان می‌توان توسط جراحی محل تخمدان‌ها را در حفره لگن در خارج از این محدوده جابجا کرد که احتمال آسیب به تخمدان‌ها را کاهش می‌دهد. راه دیگری که به منظور حفظ باروری در این بیماران توصیه می‌شود، انجماد بافت تخمدان است که نیاز به عمل جراحی دارد. بافت تخمدان منجمد شده نیز به مدت نامحدود در ازت مایع قابل نگهداری است. پس از اتمام دوره درمان و اطمینان از عدم وجود سرطان، امکان بلوغ تخمک‌های موجود در بافت منجمد شده و لقاح آزمایشگاهی آن‌ها و انتقال به رحم مادر وجود دارد. علاوه بر این امکان پیوند بافت تخمدان منجمد شده در بدن نیز وجود دارد که البته هنوز به صورت 100% نیست.
باروری پس از درمان سرطان
مردان: معمولاً پس از اتمام دوره درمانی سرطان، احتمال عدم وجود اسپرم و یا کاهش تعداد آن در مایع سمن وجود دارد. بازگشت و تولید مجدد اسپرم در بیضه‌ها به حالت اولیه ممکن است سال‌ها به طول بی‌انجامد. در موارد کاهش تعداد اسپرم، مشکل توسط راه‌های درمانی کمک ناباروری از جمله میکرواینجکشن (ICSI) قابل حل است. در موارد عدم وجود اسپرم در مایع سمن، نمونه‌برداری از بافت بیضه انجام می‌شود و در صورت وجود اسپرم در بافت بیضه همسر بیمار تحت تحریک تخمک‌گذاری قرار گرفته و به روش میکرواینجکشن لقاح مصنوعی انجام می‌گیرد.
زنان: پس از اطمینان از برطرف شدن سرطان و اتمام دوره درمانی، ارگان‌های تولید مثلی، تحت بررسی قرار می‌گیرند. در بسیاری از مواقع که آسیب مختصر است، با روش‌های کمک ناباروری امکان باروری وجود دارد. در مواردی که آسیب شدیدی به تخمدان‌ها و یا رحم وارد آمده است، زوجین در صورت تمایل می‌توانند از تخمک یا جنین اهدایی و یا رحم جایگزین استفاده کنند.

برای دریافت آخرین اطلاعات در حوزه ناباروی در کانال تلگرامی ما عضو شوید

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *